ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ဢဝ် တွင်းလႅင် ႁဵတ်းဝႆႉ ဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ---တွင်းလႅင် ပႄႇရီႇလီႇယမ်ႇ
ၼႂ်းၵႃႈ ၶူဝ်းၶွင်ႁေႈတင်းၼမ်ၼၼ်ႉ ၶူဝ်းၶွင်ႁေႈ ပႄႇရီႇလီႇယမ်ႇၼႆႉ မၼ်းၼႄလႆႈ လွင်ႈၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉမၼ်းသေ ပဵၼ်မႃး ပိူင်ၾၢင် ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းမီး လွင်ႈႁပ်ႉႁွင်း ၾႆးၾႃႉ လႄႈ လွင်ႈမႆႈ ဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶမ်းၼၼ်ႉၵွႆးဢမ်ႇၵႃး ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁႅင်းမၼ်း ၶႅင်လႅင်း လႄႈ လွင်ႈၶၢမ်ႇလႆႈ လွင်ႈၼုင်ႈဝႆ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈ လူၺ်ႈ လွင်ႈဢဝ် ပႄႇရီႇလီႇယမ်ႇ သႂ်ႇလေႃးၵၼ်ၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်း ၶႅၼ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ် တင်းၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼမ်ႉၵတ်ႉဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ပိူၼ်ႈ ၶွင် ၶမ်းပႄႇရီႇလီႇယမ်ႇ
● ၼမ်ႉၵတ်ႉပၢႆးၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ - ႁႅင်းလႄႈ လွင်ႈၶႅင် ၶွင် ၶမ်းပႄႇရီႇလီႇယမ်ႇၼႆႉ ပေႃးဢဝ် တၢင်းမႆႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်း ၶၢမ်ႇလႆႈ ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ် ဢၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း မိူၼ်ၼင်ႇ လွင်ႈၼၵ်းၼႃ လႄႈ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ႁႅင်းႁႅင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႊတိူဝ်းမႃး တေႉတေႉ။
● ၾႆးၾႃႉ လႄႈ လွင်ႈမႆႈ ဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီ - ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ဢဝ်ထၢတ်ႈ ပႄႇရီႇလီႇယမ်ႇ သႂ်ႇၼႂ်းမၼ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈႁပ်ႉႁွင်း ၾႆးၾႃႉ ၶွင် ၶမ်းၼၼ်ႉ ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇဢိတ်းဢွတ်းသေတႃႉ ၶမ်းပႄႇရီႇလီႇယမ်ႇၼႆႉ တိုၵ်ႉထိင်းသိမ်းဝႆႉ ၼမ်ႉၵတ်ႉ လွင်ႈႁပ်ႉႁွင်း ၾႆးၾႃႉ လႄႈ လွင်ႈမႆႈ ဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ မၼ်းထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶိူင်ႈၾႆးၾႃႉ လႄႈ ၶိူင်ႈၾႆးၾႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
● ၶၢမ်ႇလႆႈလွင်ႈမဝ်ၸႂ်လႄႈ လွင်ႈၼုင်ႈၶူဝ်းလီ- ၶမ်း Beryllium ၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၼိမ်သဝ်းလႆႈ ၽၢႆႇတႂ်ႈ လွင်ႈတဵၵ်းတဵင် ဢၼ်ၵႆႉၵႆႉ ပဵၼ်မႃးၼၼ်ႉသေဢမ်ႇၵႃး လွင်ႈၶၢမ်ႇလႆႈ လွင်ႈၼုင်ႈမၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ၶၢဝ်းယၢဝ်း ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း ဢၼ်မီးလွင်ႈ ၶူၼ်းၶဝ်းၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
● ၶၢမ်ႇလႆႈ လွင်ႈၵူၼ်ႇပင်း ဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ - ၶူဝ်းၶွင် ၶမ်း ပႄႇရီႇလီႇယမ်ႇၼႆႉ မၼ်းၶၢမ်ႇလႆႈ ထၢတ်ႈလၢႆလၢႆမဵဝ်း လီလီသေ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း ဢၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢင်ႊ ၼိမ်သဝ်းလႆႈယူႇ။
လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶူဝ်းၶွင် ပႄႇရီႇလီႇယမ်ႇ ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်
● ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢီႇလႅတ်ႇထရွၵ်ႉ လႄႈ ၾႆးၾႃႉ၊ ၶမ်း ပႄႇရီႇလီႇယမ်ႇၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၵွင်ႉသၢၼ် ၾႆးၾႃႉ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈ လီငၢမ်း၊
● ၵၢၼ်ၵၢင်ႁၢဝ်၊ ၼႂ်းၵၢၼ်ၵၢင်ႁၢဝ်ၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း တွင်းပႄႇရီႇလီႇယမ်ႇ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၶူဝ်း ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇႁိူဝ်းမိၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ပီႇယႃႇ လႄႈ ၵီးယႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ တႃႇတေ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈ ၼႂ်းငဝ်းလၢႆး ဢၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
● ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လူတ်ႉၵႃး၊ ၶူဝ်းၶွင် ၶမ်း ပႄႇရီႇလီႇယမ်ႇၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ လူတ်ႉၵႃး တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၶူဝ်း ဢိၼ်ႇၵျိၼ်ႇ ဢၼ်ၶၢမ်ႇႁိုင် လႄႈ ၶိူင်ႈၶူဝ်း တႃႇႁေႃႈလူတ်ႉၵႃး ႁႂ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီ လႄႈ ႁႂ်ႈလွတ်ႈၽေး။
● ပၢႆးၸၢင်ႊ ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ - ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ၶွင် ၶမ်း Beryllium ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉ လႄႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ သုင်သုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ပၼ်တၢင်းၸွႆႈထႅမ်ႁဝ်းၶႃႈ
ႁဝ်းၶႃႈ မီးၶူဝ်းၶွင် ၶမ်း ပႄႇရီႇလီႇယမ်ႇ ဢၼ်ပႃး ၽိုၼ်လိၵ်ႈ၊ ၶူဝ်းၶွင်ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ လႆႈၶၢမ်ႇလွင်ႈၵုမ်းထိင်း ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၼ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼင်ႇႁိုဝ် တေထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း ၶေႃႈတၢင်ႇယွၼ်း ဢၼ်လူဝ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ ပၼ်တၢင်းၸွႆႈထႅမ် ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ လႄႈ ပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင် ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ တႃႇၸွႆႈထႅမ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လိူၵ်ႈဢဝ် ၶူဝ်းၶွင် ၶမ်း ပႄႇရီႇလီႇယမ်ႇ ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ လိူဝ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ၵပ်းသိုပ်ႇမႃးလႆႈယူႇၶႃႈ!